Salutogenese (oorsprong van gezondheid) in de verloskunde

 

Volgens het WHO is de definitie van gezondheid een toestand van compleet lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en niet alleen de afwezigheid van ziekten en gebreken.

Volgens de van Dale betekent gezond makend ongedeerd en natuurlijke weerstand.

De definitie volgens de psychologie: het geestelijk functioneren blijkt belangrijke gevolgen te kunnen hebben voor de kans op ziekten en herstel als men eenmaal ziek is.

 

Gedurende 300 jaar was de focus meer gericht op de tegenhanger van salutogenese namelijk pathogenese (lijden/ ziekte en herkomst/ oorsprong.) De preventie van ziektes maar ook het inenten, de antibiotica enz. Nu de mens steeds bewuster gaat worden ontstaat er ook steeds meer de behoefte te kiezen voor salutogenese.

Aaron Antonovsky een Israëlische arts en socioloog (1923) vroeg zich af waarom sommige mensen onder stressvolle omstandigheden ziek of gezond bleven.

De conclusie had alles te maken met het evenwicht en de verbinding tussen lichaam en geest.

De mens in het midden van zijn systeem heeft de sleutel in handen om in een continu proces de balans te blijven zoeken in al dat wat invloed heeft op zijn/haar gevoel van gezond zijn.

 

In de antroposofie vinden we dit gedachtegoed terug in de manier waarop wij naar gezondheid kunnen gaan (leren) kijken. Ieder mens is uniek en heeft ook zijn eigen manier om naar de wereld te kijken en te beleven. Het is een keuze om je wel/niet met deze materie in te laten. Deze dienen wij als medemensen te respecteren.

 

De zwangerschap brengt niet alleen de keuze voor de moeder met zich mee. Het ongeboren kind is al verbonden met de moeder vanaf de conceptie en neemt alles op elk niveau waar.

Het aspect gezond zijn en gezond blijven is daarom van groot belang in de verloskunde.

Hier speelt het bewustzijn van de verloskundige een belangrijke rol. Het begeleiden van een zwangerschap op alle niveaus (fysiek, emotioneel, mentaal en spiritueel) van moeder en kind zal altijd alleen plaats kunnen vinden op het bewustzijns niveau van de verloskundige of zwangerschaps begeleider.

 

Bij een verloskundige met een salutogenetische visie spelen de volgende aspecten een rol:

1. Het gevoel de situatie te begrijpen (doorzien van onderliggende lagen als angst, boosheid of verdriet).

2. De zin er van inzien (het vertrouwen maar ook de moeite waard vinden om betrokken te zijn en te investeren)

3. Invloed kunnen uitoefenen (zelf de touwtjes in handen nemen en niet meer laten leiden door externe omstandigheden).

 

De Salutogenetische benadering focust zich op de gezonde aspecten. Het gaat zoeken naar potentie, kans uitdaging of avontuur van ieder vraagstuk of probleem.

Daarnaast zal hij/zij zich verbinden met zingeving van de persoonlijke situatie. Gezond blijven en weer gezond worden na ziekte en met de situatie omgaan (denk aan een ontspannende massage na een stressvolle periode).

Maar ook de eigen verantwoordelijkheid als mens en het zicht krijgen op de samenhang stelt men als doel om te vermijden dat het zover komt dat er toch genezen moet worden.

 

Aandachtspunten kunnen zijn:

 

1. Verbinding maken met het innerlijke (Is ons leven niet een onbegrijpelijk wonder? Het is zo van zelfsprekend dat wij daar maar zelden bij stilstaan).

2. Zelfbeschikking, de vrijheid om te oordelen en te handelen volgens eigen idee en met innerlijke goedkeuring (liefde voelen voor jezelf en de ander).

3. Zelfsturend (op een afstand naar jezelf kijken).

4. Nieuwsgierigheid (zie het als een avontuur of een film geregisseerd door jezelf)

5. Verlangens (wat zijn mijn concrete verlangens en behoeftes kan ik ze uiten door bijv. op te schrijven).

6. Stress leren verdragen en niet alleen te vermijden uit angst voor het gevreesde.

7. Aanraken ( massage ontspanningsoefeningen yoga, maar ook gesprek of therapeutisch)

8. Grenzen leren ver en erkennen.

9. Flexibiliteit (go with the flow)

10. Competentie, vast vertrouwen hebben op eigen vermogens en niet laten beheersen door externe invloeden.

11. Invloed, serieus genomen willen worden

12. Aandacht, het inleven in de ander, openheid en werkelijke belangstelling voor de ander met een positieve blik. Genieten van de dingen. Vriendschap sluiten met jezelf.

13. Wat past bij mij? Keuze voor begeleiding zoals haptonoom, therapeut, diëtiste en/of zwangerschaps begeleiding.

 

Het universum is doortrokken met een kracht die we etherkracht noemen. Deze kracht is niet rechtstreeks waarneembaar maar komt wel tot uitdrukking door de uitingen o.a. van de mens.Vergelijk deze kracht met een prisma die het licht breekt in alle kleuren van de regenboog. Zo breekt deze ether of levenskracht ons bestaan in meerdere aspecten van onszelf namelijk lichaam, ziel en geest. Alle drie hebben dezelfde oorsprong maar zijn met elkaar verbonden en beïnvloeden elkaar.

Het lichaam is heel tastbaar en zichtbaar, het ziele of geestelijk leven spelen grotendeels af in het innerlijk en vragen verfijning van waarneming en bewustzijn.

Deze levenskracht beweegt zich tussen de polen van:

· Spanning/ontspanning

· Leven/dood

· Opbouw/afbraak

· Activiteit/passiviteit mannelijk/vrouwelijk

· Inademen/uitademen

· Verzet/overgave

· Slachtoffer/levenskracht

· Stilstaan/bewegen

 

We zijn gezond als we de mogelijkheid hebben steeds opnieuw te kiezen voor een open beweging en verbinding te zoeken in onze drie wezens delen.

Ieder mens is uniek maar de intensiviteit is van elk mens anders. Ieder mens heeft kwetsbaarheden ontstaan uit eigen erfelijke aspecten en/of eigen geboorte trauma.

Elk mens heeft zijn/haar eigen levens doelen en kwaliteiten.

Balans geeft rust, stabiliteit en beweging!

 

Gezond ZIJN is een uitdaging.